Вт03262013

Соңғы жаңару05:36:33 AM

М.Әуезов зерттеулеріндегі Құнанбай мен Абайдың діндарлығы жайында

Әлемді жаратқан жалғыз жаратушы Алла тағаланы терең ойланған ақыл мен парасат иелері тани алады. Құран Каримде Алла тағала былай дейді: «Сондай-ақ ғылымында озат болғандар: «Бұған сендік. Барлығы Раббымыздың қасынан», — дейді. Бұны ақыл иелері ғана түсінеді. /1. 50/ Сондықтан, кез-келген саналы адам қандай заманда, қандай қоғамда өмір сүрсе де ол: «Қайдан келдім? Не үшін өмір сүремін? Қайда барамын?» — деген сұрақтар төңірегінде ой толғайды.Көрнекті жазушы, ғалым М.Әуезов өз ғұмырында ұрпағына парасаттылық пен ізгіліктің ізін қалдырған еді. Сол еңбектерінің ішінде Абайдың өмірі мен өскен ортасын зерттеген еңбектерінің құндылығы ерекше. Қазақ әдебиеті тарихында Абайдың ғұмырын зерттеу Ахмет Байтұрсыновтан бастау алады. М.Әуезов 1927-1933 жыл жылдар аралығында жазған «Абайдың өмірбаяны» еңбегінде Абайдың ата-тегі, өскен ортасы және өмірбаянын жан-жақты зерттейді. М.Әуезовтің Абайды әлемге танытуында әсіресе, «Абай жолы» роман-эпопеясының алатын орны ерекше. Әйтсе де, жан-жақтан аңдыған заман талапкерлеріне «қаламыма жармаспаңдаршы» деп жүріп, халқына ұсынған бұл зор туындының ашылмай қалған шындықтары бар еді. Бұл туралы белгілі ғалым З.Бисенғали былай дейді:

Қазақ болу, мұсылман болу - бір ұғым.

Бізді, яғни қазақты мың тарамға бөлетін бірнеше ой бар екен... Бәрі сол ойдан шығады ой. Ойдан іс дегендей. Осы күні қазақтың сан түрі бар екен. Бірін кәпір қазақ дейді, бірін мұсылман қазақ дейді. Бірін нағыз қазақ дейді, бірін шала қазақ дейді. Бірін ұлтшыл қазақ дейді, бірін ұлтжанды қазақ дейді... Енді бірі атеист қазақ болса, енді бірі кришна қазақ екен. Бір қазақтар мырқымбай қазақ екен, енді бірі жаңа қазақ екен. Шетелде оқуда жүрген қазақтың да екі түрі бар екен: бірі "болашакер" қазақ екен, енді бірі "болашакер емес" қазақ екен... Әлбетте жел тұрмаса, шөптің басы қозғалмайды ғой, көргендердің айтуынша Лондонда қазақтардың арасында бірнеше дүркін төбелестер болыпты. Сондағы қазақтардың бөлінгендегісі солтүстік Лондонның қазақтары мен оңтүстік Лондонның қазақтары екен... Енді бір төбелес "Болашақпен оқып жүрген қазақтар" мен "Болашақ бағдарламасынзыз оқып жүрген қазақтар" арасында болыпты... Пекин көшелерінің тарихында ең бір жойқын деген көше төбелесі болыпты. Жергілікті полицияның тергеу нәтижесінде екі жақтың баскесерін анықтағанда....екеуі де қазақ боп шығыпты... Күлетін жағдай емес, ой шығаратын жағдай. Десек те осының бәріне зерделей отырып көз салсаңыз бұның бәрі қазақтыққа қатысы жоқ жағдайлар. Кикілжің қай жерде болмайды? Төбелес қай жерде болмайды? Қазақтың қазаққа қол жұмсағанын бізде қазақтың бөлінуі деп қарайды, олай болса біріне-бірі қол жұмсамақ тұрмақ, зеңбірек оқтарын біріне-бірі атып жатқан ұлыстар мен халықтар дүниеде жетерлік. Соның ешқайсысы біріне-бірі "ата-жауымыз" деп қарамаған. Сонда деймін-ау, қазақты екіге немесе мыңға бөлудің артында не ой тұр? Cананың тайыздығы тұр!

Мұрат ӘУЕЗОВ, қоғам қайраткері: Қазақ ұлтжанды болуы керек

Қазаққа Әуезовтер әулетінің бергені көп. Ұлы Мұхтар Әуезовтен басталған бұл сара жолды ұрпақтары абыроймен жалғастырып келеді. Ал олардың ішінде жазушының төл баласы Мұрат Әуезовтің орны айрықша.

Ерболат ТОҒЫЗАҚОВ, актер: Биылғы жыл мен үшiн құтты болды

Бала кезінде ғарышкер болуды армандады. Бірақ экономист мамандығын таңдады. Ал алпыстан асқанда атақты актерге айналды. Ермек Тұрсыновтың көпшіліктің қошеметіне бөленген «Шал» фильмінде басты рөлді сомдаған Ерболат Тоғызақов ұлу жылы өз өміріне айрықша құт, береке әкелгендігін айтады.

Франциядағы қазақ футбол құрама командасы

2012 жылы Парижде Францияда кілең қазақтардан құралған футбол клубы француз лигасына қабылданған. Мұны естігенде бөркімізді аспанға атып қуандық. Өйтпегенде ше, Франция – футболдың сиқырын жетік меңгерген елдің бірі. Әрі Платини мен Зиданның Отанында доп тебу – екінің бірінің қолынан келе бермейтіні тағы бар.
1986 жылы Парижде шетел қазақта-рының қолдауымен «Париж-Қазақспорт» командасы құрылады. Ол кезде әр түрлі себептерге байланысты клубты кәсіпқойлық дәрежеге жеткізуге мүмкіндік болмаған. Алайда, 2006 жылы клуб жастардың қолына өткеннен кейін Франция Лигасына еніп, ресми тіркеуден өткен болатын. Клубтың ыстығына күйіп, суығына тоңып жүргендердің бірі, команда жаттықтырушысы Селжұқ Биіклі мырзаны әңгімеге тартқан едік.

ramka

 «Ал ен­ді Алаш азаматтары!... Біз қолы­мыз­дан келген жұмысымызды Алаш пайдасына жұмсаудан тар­тынбай қазақ жұртымызға аз да болса бip соқпақ жол болсын деп бастап журнал шығардық, ма­қ­сұты­мыз дүние жиып байымақ, пай­даланбақ емес, тек қана жұрт­тың көзі, құлағы болмақ еді. Білгенімізді жаздық, айттық... не жаз­­сақ та таза жүрек, таза ниетпен жазып едік,... мақсатымыз ха­лыққа жол көрсетпек еді. Газета­шылық, журналшылық қазақ жі­гіттерінің қолынан келетін жұмыс екендігін сыпат етпек едік. Біз сол мақсұтымызға жеттік. Ендігі жұ­мыс оқыған жастардың мой­нын­да...» Мұхаммеджан Сералин, 1911 жылы шыққан Айқап журналының бас редакторы.

Айқап.kz - Республикалық ақпараттар порталы. Саясат, қоғам, экономика, бизнес, әлеумет, мәдениет, спорт, фото және видео репортаждар. Айқап.kz ақпарат порталы Қазақтың 1911 жылы шыққан тұңғыш басылымы Айқаптың жаңа нұсқасы.
Сайт материалдарын қолдану үшін гиперсілтеме көрсетуіңіз міндетті.
Авторлық құқықтар және жанама құқықтар толық сақталады.
Бас редактор - Ержан Алаш.
Барлық сұрақтар бойынша мына нөмірге қоңырау шалыңыз:
тел.: 8 (778) 114 36 63
e-mail: Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
Авторлар пікірі мен редакция көзқарасының сәйкес келе бермеуі мүмкін.
Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауап береді.